Mikrocerrahi dekompresyon

Dekompresyon rahatlatma demektir: Bu girişimde bir sinire bası yapan şey çıkarılır — fıtıklaşmış disk dokusu, kalınlaşmış kemik, kalınlaşmış bir bağ. Mikrocerrahi ise bunun ameliyat mikroskobu altında, küçük bir girişten ve taşıyıcı yapılar korunarak yapıldığı anlamına gelir. Omurgadaki en sık girişimdir ve ameliyatsız tedavi yetersiz kaldığında disk fıtığında ve omurga kanalı darlığında standart yöntemdir. Bu girişimi uyguluyoruz.

Bir dekompresyon basıyı tedavi eder, yıpranmayı değil. Şikâyetler, muayene ve görüntü aynı yeri işaret ediyorsa — ve ameliyatsız tedavi yetmediyse ya da beklemeye zaman yoksa anlamlıdır.

Dekompresyon kimler için uygundur?

Girişim, sıkışmış bir sinirden kaynaklanan şikâyetleri tedavi eder: bacağa ya da kola yayılan ağrı, uyuşukluk, güçsüzlük, kısalmış bir yürüme mesafesi. Tek başına sırt ağrısı bir neden değildir; uyan şikâyetler olmadan MR’da görülen bir darlık da öyle.

• Bel omurgasında disk fıtığı — bacak ağrısı tutarlı bir tedaviye rağmen altı ila on iki hafta boyunca sürüyorsa ve MR bulgusu bununla uyuşuyorsa. Mesane ya da bağırsak bozulmuşsa, apış arası (perine) bölgesinde duyu yoksa ya da bir felç artıyorsa acildir.
• Bel omurgasında omurga kanalı darlığı — yürüme mesafesi günlük yaşamı zorlayacak kadar kısaldıysa, şikâyetler aylardır sürüyorsa ve hareket, fizyoterapi, ilaçlar ve gerekiyorsa enjeksiyonlar tüketildiyse.
• Boyun omurgası — süregelen kol ağrısı ya da güçsüzlükle seyreden bir disk fıtığında ve omuriliğe bası durumunda. Burada rahatlatma çoğunlukla önden yapılır; disk çıkarılır ve yerine bir ara parça yerleştirilir; bunu Füzyon (spondilodez) ve kafes sayfası anlatır.
• Gerilemeyen siyatik — siyatik ağrısı çoğunlukla bir fıtığın ya da sinir çıkış deliğindeki bir darlığın sonucudur; yukarıdaki kurallar burada da geçerlidir.

Bir bel kaymasında ya da kanıtlanmış başka bir instabilitede rahatlatma bir füzyonla birleştirilebilir — bunun rutin olarak yapılması endike değildir. Sizin durumunuzda gerekli olup olmadığı ayrı bir karardır; bunu Bel kayması sayfasında ve aşağıda açıklıyoruz.

Beklenmesine izin olmayan az sayıdaki durum Uyarı işaretleri sayfasında yer alır.

Tam olarak ne oluyor?

İlke, bel omurgasında fıtıkta da darlıkta da aynıdır: omur kemerleri arasında, sinirin ortaya konulduğu küçük bir pencere.

1. HazırlıkMuayene, görüntülerin gözden geçirilmesi, girişimin amacı ve sınırları üzerine görüşme. Bir anestezi görüşmesi, kan değerleri ve geçirilmiş hastalıklara göre başka incelemeler. İlaç listeniz önemlidir, özellikle kan sulandırıcılar; bunlara ara verilip verilmeyeceği ve ne zaman verileceği önceden belirlenir.
2. GirişimGenel anestezi altında ve yüzüstü pozisyonda. Doğru seviye röntgenle işaretlenir. Sırtın ortasındaki kısa bir cilt kesisinden kaslar kesilmeden yana doğru tutulur. Mikroskop altında omur kemerinden bir miktar kemik ve kalınlaşmış sarı bağ, sinir kesesi ile sinir kökü görünene kadar çıkarılır. Disk fıtığında fıtıklaşmış doku çıkarılır, diskin geri kalanı yerinde kalır. Darlıkta buna ek olarak küçük omur eklemlerinin sıkıştıran bölümleri alınır — içeriden, böylece eklemlerin kendisi korunur; her iki taraf tek bir girişten rahatlatılabilir. Sonunda sinirler serbest kalır ve hareket edebilir.
3. SonrasındaAmeliyat günü ya da ertesi gün ayağa kalkılır, yürümek istenir. Yara kontrol edilir, güç ve duyu değerlendirilir. İsveç’te yapılan bir çalışmada yalnızca dekompresyondan sonra hastanede kalış ortalama yaklaşık dört gündü; sizde ne kadar süreceği durumunuza ve evdeki koşullarınıza bağlıdır.

Kameralı ince bir çalışma kanülü üzerinden yapılan endoskopik yöntemler, uygun bulgularda söz konusu olabilir. Dekompresyonda disk ne „onarılır“ ne de değiştirilir; bir protezle değiştirilmesi, kendi koşulları olan başka bir girişimdir.

Dekompresyon neyi sağlayabilir — neyi sağlayamaz

Disk fıtığında ameliyat her şeyden önce daha hızlıdır. Altı ila on iki haftadır şiddetli siyatiği olan 283 hastayla yapılan bir Hollanda çalışmasında, erken ameliyat edilenlerde bacak ağrısı belirgin biçimde daha hızlı geçmiştir; bir yıl sonra ise her iki grupta da 100 kişiden 95’i toparlanmış hissediyordu — önce konservatif tedavi görenlerin 100’de 39’u o zamana kadar yine de ameliyat edilmişti. 501 katılımcılı büyük Amerikan SPORT çalışması aynı tabloya varmıştır: Her iki grup da belirgin biçimde düzeldi, ameliyat lehine farklar küçüktü. IQWiG şöyle özetler: Ameliyat daha hızlı rahatlatır; bir ila iki yıl sonra konservatif tedavi görenlerin durumu çoğu çalışmada daha kötü değildir.

Omurga kanalı darlığında kazanç yürüme mesafesidir. 289’u randomize edilmiş, 365’i gözlemsel olarak izlenmiş hastayla yapılan SPORT darlık çalışmasında, ameliyat edilenlerin iki yıl sonra ağrıları belirgin biçimde daha az, işlevleri daha iyiydi — ancak atandıkları grubu değiştirenlerin çokluğu karşılaştırmayı zorlaştırmaktadır. Bir Cochrane değerlendirmesi iki yıl sonra dekompresyonun konservatif tedaviye göre küçük bir üstünlüğünü bulmuştur; verilerin güvenilirliği çok düşüktür. IQWiG ise çalışma verilerini çelişkili olarak nitelemektedir. Açıkça söylemek gerekirse: Ameliyat edilenlerin çoğu sonrasında daha uzun yürür, ama hepsi değil; ve bir miktar şikâyetin kalması sıktır.

Dekompresyonun sağlamadıkları: Yıpranmayı geri çevirmez, önceden var olan bir uyuşukluğun kaybolacağını güvence altına almaz ve sırt ağrısını tedavi etmez. Ek olarak füzyon gerekip gerekmediği stabiliteye bağlıdır — üç büyük randomize çalışma, darlığı olan kişilerin çoğunda, hafif bir bel kayması da varsa, yalnızca rahatlatmanın iki ve beş yıl sonra füzyonlu rahatlatmayla aynı derecede iyi sonuç verdiğini göstermektedir.

Riskler ve yan etkiler

Her ameliyatta olduğu gibi: enfeksiyon, kanama, tromboz ve anestezi riskleri. Girişime özgü olanlar: sinir zarının (dura) yaralanması ve beyin-omurilik sıvısı sızıntısı — bu çoğunlukla girişim sırasında kapatılır ve birkaç gün baş ağrısı yapabilir; seyrek olarak yeni bir duyu bozukluğu ya da güçsüzlükle seyreden bir sinir kökü hasarı; sinirlere bası yapan ve hızla boşaltılması gereken bir kan birikmesi. Bir disk fıtığından sonra aynı yerde yeniden doku fıtıklaşabilir; bu, ameliyat edilenlerin bir bölümünde görülür. Bir darlık ameliyatından sonra segment instabil hâle gelebilir ya da darlık nedbe (skar) ve ilerleyen yıpranma nedeniyle yineleyebilir. Ve her girişimde, şikâyetlerin yalnızca kısmen azalması olasılığı kalır.

Sayılarla: IQWiG’in değerlendirmesine göre bir darlık nedeniyle yapılan dekompresyondan sonra ameliyat edilen 100 kişiden 6 ila 7’si bir komplikasyon nedeniyle hastaneye yatmak zorunda kalmıştır; 100 kişiden 1 ila 2’sinde bu komplikasyon yaşamı tehdit ediciydi. Buna ek olarak füzyon yapıldığında sayı 100’de 9 ila 10’du. İsveç’teki karşılaştırma çalışmasında, yalnızca dekompresyon uygulananların 100’de 21’i ortalama altı buçuk yıl içinde bel omurgasından yeniden ameliyat edilmiştir. Bunlardan hangilerinin sizin durumunuzda ön planda olduğunu girişimden önce konuşuruz.

Öncesi ve sonrası

Girişimden önce: Karar ilk görüşmede verilmez. Değerlendirmeyi eve götürün, açık kalan sorularınızı giderin ve ilk günlerde size kimin destek olacağını ayarlayın. Tüm görüntüleri bir veri taşıyıcıda ve ilaç listenizi yanınızda getirin. Ameliyata kadar, ağrının izin verdiği ölçüde hareket hâlinde kalın.

Girişimden sonra: Baştan itibaren yürümek; oturmayı önce kısa tutmak ve sık sık ara vermek. Birkaç hafta boyunca ağır kaldırma, yük altında dönme ve derin öne eğilme yok. Yara kapatıldıktan sonra duş almak çoğunlukla kısa sürede mümkündür; küvete girmek ve yüzmek yara iyileşene kadar bekler. Ameliyattan dört ila altı hafta sonra başlayan fizyoterapi ve rehabilitasyon programları, yaklaşık 2.500 katılımcılı 22 çalışmadan oluşan bir Cochrane değerlendirmesine göre ağrıları birkaç hafta boyunca hafifletebilir ve hareketliliği iyileştirebilir; dört hafta içinde daha erken başlamak da güvenli görünmektedir. Ne kadar süre çalışamayacağınız yaptığınız işe bağlıdır. Araba kullanmak, ancak serbestçe dönebildiğinizde ve gerektiğinde sert fren yapabildiğinizde. Bizde bir kontrol muayenesi sürecin parçasıdır.

Alternatifler

En önemli alternatif, tedaviyi ameliyatsız sürdürmektir: hareket, fizyoterapi, sınırlı bir süre için ağrı kesiciler, kök ağrısında ise muayenehanede uyguladığımız sinir köküne hedefli enjeksiyon. Bir darlıkta yürüme eğitimi, öne eğik duruşlar ve bir yürüteç yürüme mesafesini çoğu zaman belirgin biçimde uzatır. Aylarca süren ağrılarda multimodal ağrı tedavisi gündeme gelebilir. Kanıtlanmış bir instabilitede rahatlatma ile füzyonun birleştirilmesi bir seçenektir; bunu da uyguluyoruz. Kanalı genişletmek için dikensi çıkıntılar arasına yerleştirilen implantlar, randomize çalışmalarda kemiğe yönelik rahatlatmaya göre belirgin biçimde daha sık yeniden ameliyata yol açmıştır.

Sık sorulan sorular

Disk çıkarılıyor mu?

Yalnızca fıtıklaşan ve sinire bası yapan bölümü. Geri kalanı omurlar arasında tampon olarak kalır. Tümüyle boşaltmak bir yarar sağlamaz ve segmenti zayıflatır.

Ameliyattan önce ne kadar beklemiş olmalıyım?

Felç olmayan bir disk fıtığında altı ila on iki hafta tutarlı tedavi; çünkü fıtıkların çoğu bu süre içinde geriler. Belirgin ya da artan bir felçte ve uyarı işaretlerinde bu geçerli değildir — o zaman zaman ters yönde işler.

Fıtık yeniden oluşabilir mi?

Evet; disk değiştirilmediği için aynı yerde yeniden doku çıkabilir. Bu, ameliyat edilenlerin bir bölümünde görülür. Gövde ve sırt kaslarının güçlendirilmesi ve sırt dostu bir günlük yaşam riski azaltır, ancak tümüyle ortadan kaldırmaz.

Darlıkta füzyon gerekir mi?

Çoğunlukla hayır. Üç büyük çalışma, darlığı olan kişilerin çoğunda yalnızca rahatlatmanın füzyonlu rahatlatmayla aynı derecede iyi sonuç verdiğini göstermektedir — üstelik daha kısa hastane kalışı ve daha az kan kaybıyla. Füzyon, kanıtlanmış instabilitede yapılır. Size bir füzyon önerildiyse gerekçesini sorun.

Uyuşukluk kalırsa ne olur?

Duyu ağrıdan daha yavaş, çoğu zaman aylar içinde toparlanır ve bir miktarı kalabilir — özellikle uyuşukluk ameliyattan önce uzun süredir varsa. Sabit kalan ve artmayan bir uyuşukluk rahatsız edicidir, ancak endişe nedeni değildir.

Ne zaman yeniden çalışabilir ve spor yapabilirim?

Bu, yaptığınız işe ve girişime bağlıdır. Yürümek, daha sonra bisiklet ve yüzme erken dönemde mümkündür; darbe, sıçrama ya da ağır kaldırma içeren sporlar yara iyileşene ve gövde ile sırt yeniden yüke dayanıklı hâle gelene kadar bekler. Bunu kontrol muayenesinde konuşuruz.

Başka bir yerde size ameliyat önerildiyse bizden ikinci görüş alabilirsiniz. Görüntülerinize bakar, sizi muayene eder ve öneriye katılıp katılmadığımızı — ayrıca önce beklemeniz durumunda ne olacağını — açıkça söyleriz. Neleri yanınızda getirmeniz gerektiği İlk randevunuz sayfasında yer alır.