Ameliyat sonrası bakım ve rehabilitasyon

Omurgadaki bir ameliyat cilt dikişiyle bitmez. Sonrasında olanlar — ne kadar çabuk ayağa kalktığınız, ne kadar yük verildiği, hangi egzersizlerin ne zaman başladığı, ne zaman yeniden çalıştığınız — sonucun yarım yıl sonra nasıl görüneceğini birlikte belirler. Bu sayfa, uyguladığımız girişimlerden sonraki bakımı anlatır: bir dekompresyondan, vidalar ya da kafesle yapılan bir spondilodezden, bir kifoplastiden ve bir SİE vidalamasından sonra.

Temel kural şudur: erken hareket, yavaş yük. Yürümek neredeyse her zaman istenir ve daha ameliyat günü ya da ertesi gün hedeftir. Buna karşılık ağır kaldırma, yük altında dönme ve derin öne eğilme, yara ve kemik hazır olana kadar bekler.

Bu sayfa kimler için geçerlidir

Omurgadan ya da leğenden ameliyat olmuş herkes için — girişimin bizde konuşulmuş ya da başka bir yerde yapılmış olmasından bağımsız olarak. Ameliyat sonrası bakım her yerde aynı temel düşünceleri izler, ancak ayrıntılarda farklılaşır: Sinirin yalnızca rahatlatılmasından sonra, kemiğin kaynaması gereken bir füzyondan sonrakinden başka kurallar geçerlidir. Bağlayıcı olan her zaman ameliyat raporunuzda ve taburcu mektubunuzda yazandır; bu sayfa bunun arka planını açıklar.

„Ne kadar süre“ sorusu için genel geçer bir sayı yoktur. Yara iyileşmesi, kemik kaynaması, eşlik eden hastalıklar, yaş, meslek ve ameliyat öncesindeki gidişat birbirinden çok farklıdır. Sizi tanımadan size sabit bir hafta sayısı söyleyen kişi tahmin ediyordur.

Tam olarak ne oluyor?

1. İlk günlerDestekle ayağa kalkma, çoğunlukla ameliyat günü ya da ertesi gün. Güç, duyu ve refleksler denetlenir, yaraya bakılır, ağrı kesiciler hareketi olanaklı kılacak biçimde ayarlanır — yatmaya devam edeceğiniz biçimde değil. Kısa ve sık aralıklarla yürümek, uzun mesafelerden daha iyidir. Oturmak başlangıçta yalnızca kısa süreli ve sık aralarla. Hareketin kısıtlı olduğu dönem için tromboz önleyici tedavi verilir. Klinikte ne kadar kalacağınız girişime, gidişata ve evdeki durumunuza bağlıdır.
2. Evdeki ilk haftalarDüzenli yürüyün, her gün biraz daha fazla. Günlük işleri kendiniz yapın, ancak ağır bir şey kaldırmayın, yük altında dönmeyin, derin öne eğilmeyin. Yara, kapanana kadar kuru kalır; duş almak yara kapandıktan sonra çoğunlukla kısa sürede olanaklıdır, banyo ve yüzme tam iyileşmeye kadar bekler. Dikişler ya da klipsler yönergeye göre alınır. Bir füzyonda ek olarak, üzerinde anlaşılan kısmi yük geçerlidir, çoğunlukla dirsek koltuk değnekleriyle.
3. Yük artırımıYara iyileştiğinde asıl egzersiz başlar: gövde ve sırtın güçlendirilmesi, hareketliliğin ve dayanıklılığın geliştirilmesi, kaldırma, eğilme ve kalkma hareketlerinin çalışılması. Artırım günlük forma göre değil, plana göre yapılır. Bizdeki kontrol muayeneleri sürecin bir parçasıdır; bir füzyondan sonra kemik kaynaması röntgen ya da BT görüntüleriyle değerlendirilir.

Hangi girişimden sonra ne geçerli

• Bir dekompresyondan sonra — en baştan yürüme, birkaç hafta boyunca ağır kaldırma ve yük altında dönme yok. Bacak ağrısı çoğu zaman hızla azalır, buna karşılık uyuşma belirgin biçimde daha yavaş düzelir, bazen aylar boyunca, ve bir miktarı kalabilir. Disk yerine konmadığından aynı yerde yeni bir fıtık olanaklıdır; egzersiz ve sırt dostu hareket alışkanlıkları riski azaltır.
• Bir spondilodezden sonra — burada kemiğin kaynaması gerekir ve bu aylar alır. Buna bağlı olarak ölçülü davranma dönemi daha uzun sürer: ağır yükler yok, yük altında dönme yok, darbeli yüklenmeler yok. Sigara içen kişi bırakmalıdır — sigaranın kemik kaynamasını güçleştirdiği kanıtlanmıştır. Boyun omurgasında ilk günlerde yutma güçlüğü ve ses kısıklığı görülür ve çoğunlukla geriler.
• Bir kifoplastiden sonra — omur içeriden sağlamlaştırıldığı için ayağa kalkma ve yürüme çoğunlukla kısa sürede olanaklıdır. Belirleyici olan, sonrasında gelenlerdir: Temeldeki osteoporoz tedavi edilmelidir, yoksa yeni omur kırıkları riski sürer. Buna kalsiyum ve D vitamini, bulguya göre ilaç tedavisi, düşmeye karşı önlemler ve kuvvet çalışması dahildir.
• Bir SİE vidalamasından sonra — implantların kaynayabilmesi için birkaç hafta boyunca, yönergeye uygun olarak ameliyat edilen bacağa kısmi yük, çoğunlukla dirsek koltuk değnekleriyle. Ardından fizyoterapiyle yük artırımı, önce kalça ve gövde kasları, daha sonra dayanıklılık. Kaynama aylar boyunca denetlenir.

Fizyoterapi ve rehabilitasyon neyi sağlar — neyi sağlamaz

Bir disk ameliyatından sonraki dönem için veri durumu en iyi incelenmiş olandır. Yaklaşık 2.500 katılımcılı 22 çalışmanın Cochrane değerlendirmesi şunu bulmuştur: Ameliyattan dört ila altı hafta sonra başlayan egzersiz programları, hiçbir tedavi uygulanmamasına göre ağrıyı kısa vadede biraz daha fazla hafifletir ve işlevi biraz daha fazla iyileştirir; daha yoğun programlar bunda daha az yoğun olanlardan biraz daha iyi sonuç vermiştir. Eşlik edilen programlarla evde kendi başına yapılan programlar arasında anlamlı bir fark yoktu. Güvenlik açısından önemlisi: Çalışmaların hiçbirinde egzersiz daha fazla yeniden ameliyata yol açmamıştır. Ancak verilerin genel güvenilirliği düşük ila çok düşüktür ve uzun vadede farklar büyük ölçüde kaybolmuştur.

Yalın biçimde söylemek gerekirse: Ameliyattan sonra hareket güvenlidir ve yardımcı olur, ancak bir mucize ilaç değildir; pahalı bir programla basit bir program arasındaki fark da çoğu zaman sanılandan küçüktür. En çok önemli olan, egzersizin hiç değilse yapılması ve kalıcı olmasıdır. Fizyoterapi için sevk belgesini memnuniyetle düzenleriz.

Ardıl rehabilitasyon ve rehabilitasyon başvurusu

Yatarak yapılan bir girişimden sonra bir ardıl rehabilitasyon söz konusu olabilir — hastane yatışının hemen ardından gelen, ayaktan ya da yatarak bir rehabilitasyon. Kısa sürede, kural olarak taburculuktan sonraki iki hafta içinde başlamalıdır. Başvuru yalnızca sizin tarafınızdan yapılmaz: Tedavi eden kliniğin sosyal hizmet birimi, başvuruyu yatış sırasında erkenden yetkili ödeme kurumuna iletir — sigortanıza göre Alman Emeklilik Sigortası (Deutsche Rentenversicherung) ya da hastalık kasası. Bu nedenle sosyal hizmet birimiyle erken konuşun, taburcu olacağınız gün değil.

Bir rehabilitasyonun anlamlı olup olmadığı girişime, gidişata, mesleki yüklenmeye ve evdeki durumunuza bağlıdır. Herkesin buna gereksinimi yoktur; bazıları için oturduğu yere yakın bir fizyoterapi ve ardından kendi başına egzersiz daha iyi bir yoldur. Yatarak ameliyat edilmediyseniz ya da ardıl rehabilitasyon gerçekleşmezse, bir rehabilitasyon daha sonra da talep edilebilir — o zaman aile hekimliği üzerinden ya da doğrudan ödeme kurumundan.

İş göremezlik

Ne kadar süre iş göremez olacağınız girişime, gidişata ve her şeyden önce yaptığınız işe bağlıdır. Ayağa kalkma ve duruş değiştirme olanağı bulunan, ağırlıklı olarak oturarak yapılan bir iş; kaldırma, taşıma, zorlayıcı duruşlar ya da titreşim içeren bedensel bir işten daha erken yeniden olanaklıdır. Sabit hafta sayılarını bilerek söylemiyoruz — bunlar her iki yönde de yanlış beklentilere yol açar.

Çoğu zaman, iş göremezlik başlangıçta sürerken çalışma süresinin haftalar içinde artırıldığı kademeli işe dönüş anlamlıdır. Bunu zamanında aile hekimliğinde, bizde ve işyeri hekimiyle konuşun. Yaptığınız iş kalıcı olarak artık uymuyorsa, çalışma yaşamına katılıma yönelik hizmetler emeklilik sigortası kurumunun değerlendirdiği olanaklar arasındadır.

Ne zaman başvurmalısınız

Hemen, hem de 112 acil çağrı numarası ya da en yakın klinik üzerinden: kalça ve perine bölgesinde yeni bir uyuşmada, idrar yapmada ya da dışkılamada yeni bir bozuklukta ve saatler ya da günler içinde artan bir felçte. Hızla, birkaç gün içinde: ateşte; kızaran, ısınan, şişen ya da yeniden ağrıyan bir yarada; yaradan sızıntı olduğunda; bacakta, ayakta ya da elde yeni bir güçsüzlükte; şikâyetsiz bir dönemin ardından ağrıların aniden yeniden şiddetlenmesinde; baldırda tek taraflı şişlik ve ağrıda ve nefes darlığında.

Daha az acil, ancak yine de bir randevu için neden olanlar: haftalar sonra düzelmeyen şikâyetler, başka bir yerde ortaya çıkan yeni ağrılar — örneğin komşu segmentte, kuyruk sokumu–leğen kemiği ekleminde ya da kalçada — ve yük artırımında ilerleyemediğiniz duygusu. Bununla ilgili her şey Uyarı işaretleri sayfasında yer alır.

Nüksleri önlemek

• Kalıcı olarak egzersiz yapın — yalnızca şikâyetler geçene kadar değil. Gövde ve sırtın güçlendirilmesi ile düzenli dayanıklılık çalışması, yürüyüşler bile, yeniden sırt ağrısına karşı en etkili tek etkendir.
• Hareket kalıplarını çalışın — sırttan değil bacaklardan kaldırma, yükleri vücuda yakın taşıma, yatar durumdan kalkarken yan tarafa dönerek doğrulma. Bu hareketler fizyoterapide öğrenilir ve alışkanlık hâline gelmelidir.
• Oturmaya ara verin — her yarım saatte bir ayağa kalkın, duruş değiştirin, kısaca yürüyün. Çalışma yeri uyarlanabilir ve bunun için çoğu zaman emeklilik sigortası kurumu destek üstlenir.
• Sigara içmeyin — sigara yara iyileşmesini zorlar ve bir füzyondan sonra kemik kaynamasını güçleştirir.
• Temel hastalığı tedavi edin — bir omur kırığından sonra osteoporoz, yüksek kan şekeri, fazla kilo: Kemiği ve iyileşmeyi etkileyen her şey birlikte tedavi edilmelidir.

Sık sorulan sorular

Ne zaman yeniden araba kullanabilirim?

Rahatça dönebiliyorsanız, güvenle inip binebiliyorsanız ve gerektiğinde güçlü biçimde fren yapabiliyorsanız — ve tepki yeteneğini kısıtlayan ilaçlar kullanmıyorsanız. Bu sabit bir süre değil, kendinize dürüstçe uygulamanız gereken bir denetimdir. Bunu kontrol muayenesinde konuşun.

Korseye ihtiyacım var mı?

Kural olarak hayır. Destek korseleri yalnızca özel durumlarda ve o zaman da süresi sınırlı olarak kullanılır, çünkü uzun süre takmak gövde kaslarını zayıflatır. Sizin durumunuzda anlamlı olup olmadığı taburcu mektubunuzda yazar; nedenini ve planlanan süreyi sorun.

Ne zaman yeniden spor yapabilirim?

Yürümek hemen; düz bir güzergâhta bisiklet ve yüzme, yaranın tam iyileşmesinden sonra, ardından aletli egzersiz. Darbe, sıçrama, ani dönüş ya da ağır kaldırma içeren spor dalları en sona kalır ve ancak gövde ile sırt yeniden yük taşıyabildiğinde gelir. Bir füzyondan sonra zamanlama ayrıca kemik kaynamasına göre belirlenir.

Uyuşma hâlâ var. Ameliyat başarısız mı oldu?

Hayır. Duyu, ağrıdan daha yavaş toparlanır, çoğu zaman aylar boyunca, ve bir miktarı kalabilir — özellikle uyuşma ameliyattan önce uzun süredir varsa. Artmayan, sabit bir uyuşma rahatsız edicidir, ancak sakıncalı değildir. Artan uyuşma ya da yeni güçsüzlük ise başka bir şeydir ve gecikmeden incelenmelidir.

İstemezsem rehabilitasyona gitmek zorunda mıyım?

Hayır, bir rehabilitasyon bir olanaktır, zorunluluk değil. Önemli olan, yük artırımının hiç değilse gerçekleşmesidir — ister bir rehabilitasyon kurumunda, ister oturduğunuz yere yakın bir fizyoterapiyle, ister eşlik edilen bir egzersizle. Sizin durumunuzda neyin uygulanabilir olduğunu kontrol muayenesinde konuşuruz.

Girişimden sonra bana kim bakar?

Bizdeki kontrol muayeneleri tedavinin bir parçasıdır: yaranın durumu, güç ve duyu, füzyonlarda kaynamanın görüntüyle denetimi, buna ek olarak yükün, ilaçların ve fizyoterapinin uyarlanması. Aile hekimliği iş göremezliğe ve genel ilaç tedavisine eşlik eder. Konuşulduğu gibi gitmeyen bir şey olduğunda size her zaman bir randevu açıktır.

Bir ameliyattan sonra size yeni bir girişim önerildiyse ve tereddüt ediyorsanız bizden ikinci görüş alabilirsiniz. Görüntülerinize ve ameliyat raporlarınıza bakar, sizi muayene eder ve öneriye katılıp katılmadığımızı — ve önce bekleyip yük artırımını sürdürürseniz ne olacağını — açıkça söyleriz. Neleri yanınızda getirmeniz gerektiği İlk randevunuz sayfasında yer alır.